Oppositional Defiant Disorder: de stoornis waardoor je autoriteit trotseert

Hoe herken je iemand met ODD?

Gevraagd door: Mason Billung  |  Laatste update: 17 mei 2026
Score: 4.8/5 (65 stemmen)

In het Nederlands heet dit oppositionele-opstandige stoornis. Kinderen met ODD zijn moeilijk in de opvoeding, ongehoorzaam en in verzet. Ze maken veel ruzie, zijn driftig en houden zich niet aan de regels, maar feitelijk gewelddadig gedrag is niet aan de orde.

Wat zijn ODD symptomen?

Typische kenmerken van ODD bij kinderen zijn:
  • Vaak en snel boos, lichtgeraakt en geïrriteerd zijn.
  • Vaak ontevreden zijn.
  • Hatelijk en wraakzuchtig zijn.
  • Opzettelijk anderen irriteren.
  • Verzet tonen tegen verzoeken en/of regels.
  • Geregeld ruzie maken met volwassenen of iemand anders met gezag.

Hoe test je ODD?

De diagnose ODD kan gesteld worden aan de hand van beschrijving van het gedrag van een kind door de ouders, verzorgers of leerkrachten. Dit in combinatie van observatie van het gedrag van het kind is voldoende om de diagnose ODD te stellen. De diagnose ODD wordt gesteld door de kinder-en jeugdpsychiater.

Hoe ga je om met iemand met ODD?

Algemene tips aanpak kinderen met ODD
  1. Bouw een relatie op met het kind, hoe moeilijk dat ook is. ...
  2. Praat met het kind over wat hem bezig houdt, zijn sport, zijn hobby of huisdier, enz.
  3. Geef véél complimenten. ...
  4. Gebruik eventueel een beloningssysteem. ...
  5. Stel reële, duidelijke grenzen en handhaaf die zeer consequent.

Hoe uit ODD zich bij volwassenen?

Mensen met ODD vertonen meestal opstandig gedrag maar zijn niet gewelddadig. In de DSM 5 staat dat de criteria voor de oppositionele-opstandige stoornis nu in drie typen gegroepeerd zijn: boze/ prikkelbare stemming, ruziezoekend/openlijk ongehoorzaam gedrag en wraakzucht. Iemand met ODD kan bijvoorbeeld: Driftig zijn.

33 gerelateerde vragen gevonden

Wat zijn de kenmerken van antisociaal gedrag bij volwassenen?

Met antisociaal gedrag of antisociale trekken wordt bedoeld dat je het moeilijk vindt om rekening te houden met de gevoelens en wensen van andere mensen. Jouw inlevingsvermogen is beperkt. Je voelt je niet schuldig als je iemand pijn doet en je kunt andermans verdriet en pijn ook niet begrijpen.

Is ODD aangeboren of aangeleerd?

Oorzaken van ODD

Een aangeboren temperament van een kind kan een rol spelen, maar ook aandachtsproblemen, impulsiviteit, pesten en wellicht gepest worden of een inconsistente opvoeding. De klachten van ODD kunnen zorgen voor beperkingen in het sociaal functioneren, maar ook het functioneren op bijvoorbeeld school.

Is ODD ernstig?

Kinderen met CD of ODD hebben relatief vaak last van stemmings- en angststoornissen. Van de kinderen met CD heeft naar schatting 15 tot 30% last van een depressie. Deze kinderen hebben meer zelfmoordneigingen, maar zijn juist weer minder agressief dan de kinderen met alleen CD.

Wat zijn de symptomen van een gedragsstoornis bij volwassenen?

Een persoonlijkheidsstoornis herkennen
  • telkens terugkerende conflicten met mensen in de omgeving.
  • een instabiel levenspatroon en niet goed richting aan het leven weten te geven.
  • extreme gevoelsuitingen en sterke stemmingswisselingen.
  • agressieve uitingen en snel impulsief reageren.
  • snel buitengesloten of afgewezen voelen.

Waar komt zelfbepalend gedrag vandaan?

Wat is zelfbepalend gedrag? Zelfbepalend gedrag lijkt op autonomie, maar heeft een andere dynamiek. Het draait vooral om de behoefte om zelf de controle te houden, vaak vanuit een gevoel van frustratie of onveiligheid. Dit gedrag komt voort uit de behoefte om de wereld voor zichzelf voorspelbaar te maken.

Is ODD te genezen?

Beloop en prognose. Bij kinderen en jongeren met ODD en CD nemen de symptomen over het algemeen in de loop der tijd af, ook zonder behandeling. Sommige kinderen en jongeren blijven symptomen vertonen, bij anderen nemen de symptomen af en verdwijnt de diagnose (Bunte e.a., 2014; Lahey e.a., 1995).

Hoe noem je iemand die snel boos wordt?

De periodieke explosieve stoornis is een psychische aandoening. Wie aan deze aandoening lijdt, kan zijn woede of drift niet beheersen en vertoont buitensporig gewelddadig gedrag.

Is ODD een vorm van autisme?

Als kinderen ODD hebben, is er vaak sprake van comorbiditeit. Dat wil zeggen dat de aandoening samengaat met andere ziektebeelden. Stoornissen waar ODD vaak mee samengaat zijn ADHD, autisme of een reactieve hechtingsstoornis. Door het samengaan met andere ziektebeelden, is de diagnose ODD niet eenvoudig te stellen.

Wat zijn de symptomen van een hechtingsstoornis?

Een 'allemansvriend' zijn, maar moeite hebben om echt vriendschappen te onderhouden. Druk, ongeconcentreerd en impulsief gedrag laten zien. Snel boos of gefrustreerd, verdrietig of angstig raken en zich moeilijk laten troosten. Grensoverschrijdend gedrag laten zien, soms ook agressief gedrag.

Is ODD een psychiatrische stoornis?

Na onderzoek blijkt een deel van de kinderen en jongeren gedi- agnosticeerd te worden met odd of cd. Deze stoornissen behoren tot de meest prevalente psychiatrische stoornissen bij kinderen en jongeren, met voor odd een prevalentie van 3 % en voor cd 2%.

Kan een kind met een ODD uit huis worden geplaatst?

Een kind mag alleen uit huis worden geplaatst als er echt geen andere oplossingen zijn voor de problemen thuis. Een hulpverlener moet er daarom alles aan doen om samen met jou een tijdelijke uithuisplaatsing te voorkomen. Samen kijken jullie naar vragen en mogelijke oplossingen, zodat je kind thuis kan blijven wonen.

Wat zijn de kenmerken van ODD bij volwassenen?

ODD kenmerken
  • Anderen opzettelijk irriteren.
  • Vaak boos en ontevreden zijn.
  • Geregeld ruzie maken met volwassenen/gezagsfiguren.
  • Zich verzetten tegen verzoeken en/of regels van gezagsfiguren.
  • Anderen de schuld geven van zijn/haar fouten of wangedrag.
  • Lichtgeraakt zijn of zich snel ergens aan ergeren.

Hoe herken je iemand met een persoonlijkheidsstoornis?

Kenmerken persoonlijkheidsstoornis

het gevoel dat je waardeloos bent. wantrouwen richting andere mensen. moeizame relaties. moeite hebben met het uiten van gevoelens of gevoelens juist te snel uiten.

Welke medicatie bij ODD?

Er is geen medicatie speciaal voor ODD ontwikkeld, maar er worden wel middelen voorgeschreven, zoals bijvoorbeeld Dipiperon. Als het kind naast ODD ook ADHD heeft, kan er ADHD-medicatie worden voorgeschreven. Ook andere middelen kunnen bij comorbiditeit worden voorgeschreven.

Kan je van ODD afkomen?

Over het algemeen bestaat de behandeling in eerste instantie uit psychotherapie voor het kind en de ouders. Het is ook belangrijk dat de school zich verdiept in de kenmerken van ODD of CD. Verder kunnen ouders begeleiding krijgen bij de opvoeding, en het kind gedragstherapie.

Wat zijn de kenmerken van een active but ODD persoon met autisme?

3. De active but odd persoon die zich sociaal actief maar bizar gedraagt. De spontane interactie is vaak naïef en wordt soms als storend ervaren met bijvoorbeeld ongepaste vragen en is voornamelijk gericht op eigen beleving en interesse.

Hoe ontstaat een antisociale persoonlijkheidsstoornis?

Er is niet één oorzaak aan te wijzen voor het ontwikkelen van een antisociale persoonlijkheidsstoornis. Wel is duidelijk dat zowel biologische als omgevingsfactoren een rol spelen. Er zijn geen resultaten gevonden.

Wat kan je doen tegen ODD?

Opvoeden met ODD -CD
  1. Kinderen met ODD spelen ouders vaak tegen elkaar uit. ...
  2. Leer wenselijk gedrag te belonen.
  3. Geef grenzen aan zonder het kind zelf af te wijzen.
  4. Toon zo weinig mogelijk emotie in de omgang met het kind.
  5. Blijf kalm en helder houd altijd een beetje afstand.
  6. Laat je niet verleiden tot discussies.

Hoe wordt de diagnose ODD vastgesteld?

Diagnose van oppositioneel-opstandige gedragsstoornis (ODD)

Het is zeer belangrijk dat ouders met een kind met de ODD kenmerken, naar de huisarts gaan om dit te bespreken. De huisarts kan je doorverwijzen naar Youz, het kind- en jeugdonderdeel van Parnassia Groep. Youz heeft ook een informatielijn.

Wat is inconsistente opvoeding?

Inconsistent gedrag. Ouders zijn wisselend responsief, reageren soms wel en soms niet adequaat op de behoeften van het kind, tonen weinig affectie en ervaren ongemak bij het uiten van emoties. Verwaarlozing en misbruik.